ABD'de Papastavrou'nun imzaladığı Doğu Akdeniz Enerji Merkezi'nin kuruluşu ne anlama geliyor

Yunanistan Çevre ve Enerji Bakanı Stavros Papastavrou başkanlığındaki heyetin ABD'de gerçekleştirdiği toplantılarda, Doğu Akdeniz'in enerji güvenliği ve dayanıklılığı merkeze alındı. 3+1 platformu, Doğu Akdeniz Gaz Forumu (EMGF) ve Atlantic Council'in Küresel Enerji Forumu aracılığıyla bölge ülkeleri arasındaki işbirliği somut bir şekil alıyor ve net kurallar belirleniyor. Bu, Doğu Akdeniz ülkelerinin enerji konusunda ilk kez konuşması değil; ancak enerji diplomasisinin dar ekonomik işlemlerin ötesine geçerek jeopolitik sonuçlar taşıması ilk kez yaşanıyor.

Yunanistan, bu yeni enerji geometrisinde istikrar ekseni olarak belirleyici bir rol oynamayı hedefliyor. Rice Üniversitesi'nde, enerjinin bir silah olarak kullanılmasının önlenmesi vurgusuyla, ABD Enerji Bakanı Chris Wright, Kıbrıs Enerji ve Sanayi Bakanı Mihail Damianos, Yunanistan Çevre ve Enerji Bakanı Stavros Papastavrou ve İsrail'in ABD Büyükelçisi Yechiel Leiter tarafından Doğu Akdeniz Enerji Merkezi (EMEC) kuruluş deklarasyonu imzalandı.

2019 yılında ABD Enerji Bakanlığı, Doğu Akdeniz Güvenlik ve Enerji Ortaklığı Yasası ile ABD, Yunanistan, Kıbrıs ve İsrail arasında stratejik enerji işbirliğini teşvik etmek ve etki alanını tüm Avrupa-Akdeniz havzasına yaymak amacıyla bir ABD-Doğu Akdeniz Enerji Merkezi kurulmasını önermişti. Bu yasa tasarısı, ABD Kongresi'nde iki partili destek toplamış ve dönemin Senatörü olan şu anki ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 2019'daki senato döneminde başlıca destekçilerden biri olmuştu.

Yunanistan Çevre ve Enerji Bakanı Stavros Papastavrou, ABD'li mevkidaşı Chris Wright ile işbirliği içinde, Merkezin kurulması konusundaki tartışmayı yeniden gündeme taşıdı. Kasım 2025'te Atina'da düzenlenen P-TEC sırasında Doğu Akdeniz'de enerji güvenliğinin teşviki için ortak taahhütte bulunulmasının ardından, Yunan Bakan Mart ve Haziran 2026'da ABD'ye ziyaretler gerçekleştirdi ve son ziyaret deklarasyonun imzalanmasıyla sonuçlandı.