Enerjide 'kaçış maddesi' nasıl işleyecek? Üç yılda 1,5 milyar euroya ulaşabilir
Görsel: Proto Thema
Gelecek hafta Lüksemburg'da yapılacak Eurogroup ve Ecofin toplantılarında, Komisyon'un geçen hafta enerji krizi için duyurduğu yeni 'kaçış maddesi'nin Yunanistan için serbest bırakacağı fonların nihai kapsamının netleşmesi bekleniyor. Ayrıca her ülkenin bu finansmana hangi önlemleri veya eylemleri dahil edebileceği de belirlenecek.
Ekonomi ekibi, AB kararının Savunma için getirilen kaçış maddesinin devamı niteliğinde olduğunu açıklıyor. Şu ana kadar bilinen verilere göre, ülkemiz için üç yıllık bir dönemde tartışılan paket muhtemelen 1,5 milyar euroya kadar ulaşabilir. Ancak bu, belirli bir amaç için -bu durumda yeşil yatırımlar ve enerji altyapıları için- ek mali alan sağlayan bir araçtır.
Bu noktada en büyük yanlış anlama ortaya çıkıyor: 'kaçış maddesi' terimi mali kuralların gevşetilmesini çağrıştırsa da, şu aşamada elektrik faturaları, yakıt alım sübvansiyonları veya emekliler ile hassas hanelere yönelik mali destek gibi yeni yardımların habercisi değil. Avrupa'nın Enerji için açtığı yeni mali 'pencere' çok daha dar görünüyor ve en azından doğrudan yeni bir yardım turuna yol açmıyor.
Bu mesaj Brüksel'den de net bir şekilde geldi. Kararı duyuran Komisyon Başkan Yardımcısı Valdis Dombrovskis, yeni yardımlarla ilgili tartışmayı erkenden keserek, önlemin mantığının kalkınmacı olduğunu, refah veya tüketim odaklı olmadığını belirtti.
Pratikte bu, büyük bir yeni yatırım paketini kapsayacak ve devletlere, haneleri ve işletmeleri dolaylı olarak rahatlatacak önemli enerji müdahalelerini finanse etme konusunda daha fazla esneklik sağlayacak. Bu sayede sıkı mali kurallar ihlal edilmemiş olacak. Bu çerçevede, örneğin adalarda depolama bataryaları, yük dengeleme müdahaleleri ve gelecek haftaki Eurogroup'ta da ele alınacağı üzere, haneleri destekleyen hedefli tasarruf programları (güneş enerjili su ısıtıcıları, ısı pompaları veya diğer 'yeşil' ev ekipmanı değişimleri) yer alabilir. Bu tür yatırımlar, hanelerin ödediği elektrik faturalarını düşürebilir.