Sıcakta İlaçlar Nasıl Bozulmaz: En Sık Yapılan Hatalar – Uzmandan Güvenlik İpuçları

Sıcak hava dalgası günlerinde, arabada unutulmuş bir ilaç kutusu, çantada kalmış bir inhaler cihazı veya saatlerce sıcağa maruz kalmış bir insülin kalemi… Bu tür küçük günlük ihmaller, düşündüğümüzden daha büyük sonuçlar doğurabilir. Sıcaklık yükseldiğinde çoğumuz güneş kremi ve suyu hatırlarız, ancak ilaçlarımızı nadiren düşünürüz.

Oysa Kingston Üniversitesi'nden kıdemli eczacılık öğretim üyesi Dipa Kamdar'ın The Conversation'da belirttiğine göre, ısı bazı ilaçları sessizce bozarak onları daha az etkili hatta güvensiz hale getirebilir. Birçok ilaç, düşündüğümüzden daha sıcaklığa duyarlıdır. Genellikle 25°C'nin altında, ideal olarak 15°C ile 25°C arasında saklanmaları gerekir. Buzdolabı gerektirenler ise genellikle 2°C ile 8°C arasında muhafaza edilmelidir.

25°C'nin üzerinde, bazı ilaçların kimyasal yapısı bozulmaya başlayabilir ve etkileri azalabilir. Aşırı sıcaklık kremlerin ayrışmasına, sıvı ilaçların buharlaşmasına veya kapsüllerin erimesine neden olabilir. Özellikle insüline dikkat edilmelidir. Bir protein olduğu için yüksek sıcaklıklara maruz kaldığında şekil değiştirebilir ve etkili çalışmayabilir. Bu nedenle üreticiler, kapalı insülinin buzdolabında saklanmasını, açılmış kalem veya şişelerin ise sadece sınırlı bir süre oda sıcaklığında kullanılmasını önerir.

Aynı durum, tip 2 diyabet ve kilo yönetimi için kullanılan GLP-1 ilaçları için de geçerlidir. Bunlar da protein bazlı olduğu için sıcakta bozulabilir ve etkinliklerini kaybedebilir. Kullanımdan önce buzdolabında saklanmalı, açıldıktan sonra ise 30°C'nin altında muhafaza edilmelidir. İnhaler cihazları da risk altındadır; içerdikleri gazlar ısıyla genleşerek ilacın salınan miktarını etkileyebilir veya aşırı durumlarda cihazın patlamasına yol açabilir.

Gerçek yaz koşullarında, sıcaklıkların sık sık 40°C'ye ulaştığı bir çalışmada, salbutamol inhalerlerinin %12'ye kadar daha az ilaç saldığı ve aerosol parçacıklarının büyüdüğü görülmüştür. Bu, daha az aktif maddenin akciğerlere ulaştığı anlamına gelir. Bu nedenle ilaçlarınızı doğrudan güneş ışığından uzak, serin ve kuru bir yerde saklayın; araba, plaj çantası veya banyo gibi sıcak ortamlardan kaçının. Seyahat ederken ilaçlarınızı yanınızda taşıyın ve bagajda bırakmayın.