Dünya Genelinde Her 4 Kişiden 1'inde Metabolik Sendrom – Sağlık ve Beyin İçin Riskler

Dünya genelinde her 4 yetişkinden 1'ini etkileyen metabolik sendrom, genellikle diyabet ve kalp-damar hastalıkları için bir uyarı işareti olarak görülür. Ancak yeni bir araştırma, bu durumun beyin üzerinde de ciddi etkileri olabileceğini gösteriyor. Karolinska Enstitüsü'nden araştırmacı Abigail Dove'a göre metabolik sendrom, tek bir hastalık değil, birbiriyle bağlantılı beş risk faktöründen oluşan bir küme: yüksek kan şekeri, yüksek tansiyon, aşırı karın yağı, düşük HDL kolesterol ve yüksek trigliseritler. Bir kişiye bu faktörlerden en az üçü varsa metabolik sendrom teşhisi konur.

Her bir faktör tek başına sağlığa zarar verebilirken, birlikte daha büyük bir etki yaratabilir. Önceki araştırmalar metabolik sendromu felç, demans ve Parkinson hastalığı riskinin artmasıyla ilişkilendirmişti. Ancak bu durumun beyni tam olarak nasıl etkilediği net değildi. Yeni çalışma, bu soruyu yanıtlamak için UK Biobank veritabanındaki 27.375 katılımcının verilerini analiz etti.

Araştırmanın odak noktası, 'beyin yaşı farkı' olarak bilinen bir göstergeydi. Herkes aynı kronolojik hızda yaşlansa da beyin aynı oranda yıpranmaz. Bazı insanların beyni kronolojik yaşlarından daha gençken, bazıları hızlanmış yaşlanma belirtileri gösterebilir. Manyetik rezonans görüntüleme (MRG) ve yapay zekadaki gelişmeler sayesinde bilim insanları, beyin dokusu kaybı, sinir liflerindeki bozulma ve kan damarlarındaki hasar gibi yapısal özelliklere dayanarak bir beynin görünür yaşını tahmin edebiliyor.

Çalışmada araştırmacılar, her katılımcının beyin yaşını tahmin etmek için MRG'lerden 1.000'den fazla görüntüleme belirteci kullandı. İlk olarak, en sağlıklı katılımcıların tomografilerini kullanarak bir makine öğrenimi modeli eğittiler. Daha sonra bu modeli tüm katılımcılara uygulayarak beyin yaşı farkını hesapladılar. Sonuçlar, metabolik sendromlu bireylerde beyin yaşının kronolojik yaştan daha büyük olduğunu, yani beyin yaşlanmasının hızlandığını gösterdi.