Komisyon: Avrupa sanayisinin rekabet gücünü artırmak için emisyon haklarına yeni teklif

Avrupa Komisyonu, AB'nin iklim politikasının temel taşı olan Emisyon Ticareti Sistemi'nin (ETS) gözden geçirilmesine yönelik yeni bir teklif sundu. Teklifin amacı, Avrupa ekonomisinin rekabet gücünün zayıflamasını önlemek. Plan, 2040 yılından sonra emisyon haklarının geçerliliğinin uzatılmasını, bir Sanayide Karbonsuzlaştırma Bankası kurulmasını ve yıllık emisyon üst sınırı azaltma hızının yavaşlatılmasını içeriyor.

ETS, 2005 yılında başlatılmış olup 'kirleten öder' prensibine göre işlemektedir. Sistem, 'üst sınır ve ticaret' mekanizmasıyla çalışır. Uygulamada, sisteme dahil sektörlerin yayabileceği toplam sera gazı miktarı için bir üst sınır belirlenir. Bu sınır her yıl kademeli olarak azaltılır, böylece toplam emisyonlar da azalır. Şirketler emisyon haklarını alır veya satın alır (her hak 1 ton CO₂'ye karşılık gelir). Bir şirket hakkından daha az emisyon yaparsa, fazla haklarını başka bir şirkete satabilir. Tersine, daha fazla emisyon yaparsa, piyasadan ek hak satın almak zorundadır. Bu teşvik sistemi, işletmeleri daha temiz teknolojilere yatırım yapmaya ve çevresel ayak izlerini azaltmaya yönlendirir.

Her yıl bu haklar azaltılarak Avrupa sanayisinin temiz enerjiye geçişini hızlandırması hedeflenir. Mevcut sistem, 2030 hedeflerine ulaşmak için tasarlanmıştır: mevcut hızla, hakların 2039 yılına kadar tükenmesi beklenmektedir. Ayrıca, yoğun uluslararası rekabetle karşı karşıya olan bazı sektörlerde (çelik, alüminyum, çimento, kimya, rafineri ve kağıt gibi) Komisyon, 'ücretsiz haklar' adı verilen bir istisna uygulamaktadır.

Avrupa sanayisini haksız rekabetten korumak ve 'karbon kaçağını' (yani Avrupa'daki fabrikaların kapanıp Çin'e taşınmasını) önlemek için AB, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'nı (CBAM) oluşturmuştur. Bu, AB sınırlarında uygulanan bir 'yeşil vergi'dir. Bir Yunan veya başka bir Avrupa şirketi çelik, çimento, alüminyum, gübre veya elektrik enerjisi ithal ettiğinde bu mekanizma devreye girer.