Afrika'nın altınından kim kazanç sağlıyor?

14. yüzyılda Mali İmparatorluğu'nun hükümdarı olan Mansa Musa, tarihin en zengin adamı olarak anılır ve bu zenginliğinin büyük kısmı imparatorluğunun geniş altın kaynaklarına dayanır. Ancak Mansa Musa'nın hükümdarlığından yüzyıllar sonra, Afrika'nın altınla ilişkisi hâlâ paradoksaldır. Kıta, dünyanın en zengin altın yataklarından bazılarına sahip olmasına rağmen, bu sektörden elde edilen zenginliğin büyük kısmı başka yerlere akmaya devam etmektedir.

Birleşmiş Milletler Çevre Programı'na (UNEP) göre, Afrika dünyadaki altın rezervlerinin yaklaşık yüzde 40'ına sahiptir. Afrika, dünyanın en zengin altın bölgelerinden biri olmaya devam etse de, küresel değer zincirinin alt sıralarında yer almaktadır. Kıtada çıkarılan altın büyük ölçüde ihraç edilmekte, çoğunlukla Birleşik Krallık'a gitmekte ve burada rafine edilmekte, ticareti yapılmakta ve fiyatlandırılmaktadır.

Sonuç olarak, sektörün en karlı aşamaları başka yerlerde yoğunlaşmakta ve çıkarma ile değer yakalama arasında kalıcı bir boşluk yaratmaktadır. Africa Practice'den içgörü analisti Kate Collett, Al Jazeera'ye yaptığı açıklamada, "Afrika'nın konumu, sınırlı rafine kapasitesi, sermaye darboğazları ve rafine edilmemiş altın ihracatını destekleyen tarihi ticaret kalıpları dahil olmak üzere yapısal kısıtlamaları yansıtmaktadır. Bu durum, denizaşırı piyasaların rafine etme ve ticaretteki en yüksek kar marjlarını yakalamasına olanak tanımaktadır" dedi.

Giderek artan bir şekilde, Afrika hükümetleri yalnızca daha fazla altın çıkarmayı değil, aynı zamanda altın üzerinde daha fazla kontrol sağlamayı da hedeflemektedir. Bu hedef, kıtanın doğal kaynaklarından daha adil bir pay almak için daha geniş bir çabanın parçasıdır.