F-35 için serbest düşüşte savaşma kabiliyeti: Yeni rapor 'dünyanın en iyi' uçağını yerden yere vuruyor, yarısından azı savaşa hazır

ABD Hükümet Sorumluluk Ofisi (GAO) tarafından yayımlanan bir rapora göre, teknolojik harikalar olarak nitelendirilen F-35 savaş uçakları, zamanın %75'inde 'görevlerinin tamamını yerine getiremiyor'. Yaklaşık 2 trilyon dolarlık bu program, beklenen performansı sergilemekte zorlanıyor.

11 Haziran'da yayımlanan raporda, ABD havacılığının amiral gemisi olan bu uçak için son rakamlar oldukça vahim: 2021 ile 2025 yılları arasında 'operasyonel hazır olma oranı, yani uçağın kendisine atanan görevlerden birini yerine getirebildiği sürenin yüzdesi, %67'den %44'e düştü'. Sonuç olarak, F-35 programı 'belirlenen performans hedeflerine ulaşamadı, hatta bu hedefler düşüş gösteriyor'.

Peki bu uçakların bu kadarının neden yerde kaldığı nasıl açıklanıyor? Belgeye göre, 'ABD Hava Kuvvetleri yetkililerine göre, 2025'teki toplam operasyonel hazır olma oranındaki düşüş, yazılım gecikmeleri nedeniyle operasyonel olmayan yeni uçakların kabul edilmesinin yanı sıra, parça kıtlığı ve korozyon incelemeleri ile onarımlarıyla ilgili devam eden zorluklardan kaynaklanıyor'.

Bir diğer sorun ise, son beş yılda 'F-35'in operasyonel bakım maliyetlerinin sürekli artması'. Bu durumu düzeltmek için, 2030 yılında %65'lik tam hazır olma oranına ulaşmak için en az 13,7 milyar dolar yatırım yapılması gerekiyor. Bu hedefe ulaşmak için, özellikle yedek parça alımı, tedariki ve tahsisi, en 'kritik' bileşenler ve bakım programları üzerinde 'duruş sürelerini en aza indirmek' amacıyla birkaç 'çaba alanı' belirlenmiş durumda.

Ancak bu sorunların çözüleceğine dair bir işaret yok. Bunun birkaç nedeni var. Öncelikle, bu program '7 milyar doların üzerinde parça ve diğer ek malzeme temini için özel sektöre bağımlı'. 'F-35'in tahmini maliyetleri de artmaya devam ediyor. Bu nedenle, ABD silahlı kuvvetleri her yıl 1 milyar doların üzerinde bir açıkla karşı karşıya kalacak'.