Ultra Hızlı Modaya Karşı Yasa Kesinleşti: Shein Hedefte, 20 Euro Ceza ve Reklam Yasağı

Fransa Parlamentosu, ultra hızlı moda akımını frenlemek amacıyla hazırlanan yasa teklifini 29 Haziran Pazartesi günü kesin olarak kabul etti. Son aylarda Shein şirketinin sembolü haline geldiği bu akıma karşı getirilen düzenleme, milletvekilleri tarafından geçen hafta oybirliğiyle kabul edilmişti. Senato'nun son oylamasıyla birlikte, Horizons partisinden milletvekili Anne-Cécile Violland'ın teklifi, sunulmasından iki yıldan fazla bir süre sonra yasalaşma sürecini tamamladı.

Yasa, en az çevreci olan şirketleri hedef alan bir ceza sistemi kurarken, Fransız tekstil endüstrisini korumaya çalışıyor. İlk metne kıyasla kapsamı daraltılan yasa, yalnızca kararname ile belirlenen iki kritere uyan markaları kapsayacak: çok sayıda ürün çeşidini satışa sunmak ve giysilerin tamirini teşvik etmeyen bir iş modeli benimsemek. Bu sayede Zara, Kiabi veya H&M gibi markaların kapsam dışı bırakılması hedeflenirken, sol partiler ve bazı sivil toplum kuruluşları bu seçimi eleştirdi.

Yasanın temel önlemi, ilgili platformlarda satılan her giysi için mali bir ceza uygulanması. Bu ceza, 2030 yılına kadar kademeli olarak ürün başına 20 euroya kadar çıkacak ve ürünün vergi hariç fiyatının yüzde 50'sini geçmeyecek. Toplanan paranın bir kısmı, tekstil atıklarının toplanması ve geri dönüştürülmesi için kullanılacak.

Yasa ayrıca, ilgili platformların sitelerinde tüketicileri bilinçli tüketime, giysilerin yeniden kullanımına ve onarımına teşvik eden mesajlar yayınlamasını zorunlu kılıyor. Bu sayede dürtüsel alışverişlerin azaltılması ve ürünlerin ömrünün uzatılması amaçlanıyor. Bir diğer önemli önlem ise, ultra hızlı moda markalarının reklamlarının yasaklanması; bu yasak, influencer'lar aracılığıyla yapılan reklamları da kapsıyor. Ancak bu hüküm, Avrupa Komisyonu'nun Avrupa hukukuna uygunluğu konusundaki şüpheleri nedeniyle belirsizliğini koruyor. Brüksel'in nihai olarak AB kurallarına aykırı olduğuna karar vermesi halinde, bu yasak hiçbir zaman yürürlüğe girmeyebilir.

Hükümet, yasayı pragmatik bir metin olarak savunuyor ve sektördeki en agresif aktörlere, özellikle de Shein'e karşı hızlı bir şekilde harekete geçilmesini sağlayacağını belirtiyor. Buna karşılık, yasanın eleştirmenleri, metnin büyük ölçüde sulandırıldığını ve etkisiz hale getirildiğini ifade ediyor.