İrlanda GSYİH'si 1. Çeyrekte %12 Düştü: Büyüme Neden Dalgalı, Euro Bölgesi Verilerini Bozuyor ve ABD'yi Kızdırıyor

İrlanda GSYİH'sindeki sert düşüş, 2026'nın ilk çeyreğinde euro bölgesi verilerini olumsuz etkiledi. Kelt adasının Gayri Safi Yurtiçi Hasılası (GSYİH) %12 oranında çökerek euro bölgesini de aşağı çekti. Eurostat tarafından ölçülen ortak para birimini kullanan ülkelerdeki ekonomik aktivite %0,2 daraldı. Bu durum, Avrupa ülkelerinde bir resesyonun habercisi olarak yorumlanabilirdi. Ancak neyse ki bu pek bir anlam ifade etmiyor.

İrlanda hariç tutulduğunda, euro bölgesi büyümesi çeyrek başına yaklaşık %0,2 oranında istikrarlı seyrediyor. Önemli doğal kaynaklardan veya büyük bir sanayiden yoksun olan yonca ülkesi, 1980'lere kadar Avrupa'nın en fakir ülkelerinden biriydi. Bu durumdan kurtulmak için Dublin, çok uluslu şirketler için bir vergi cenneti olmayı seçti ve onları özellikle düşük kurumlar vergisi oranıyla (çok uluslular için %15, OECD ülkelerinde ortalama %21,1) cezbetti.

Büyük şirketler bu yemi yuttu. Apple, Meta ve Alphabet Avrupa merkezlerini burada kurdular. Pfizer veya Eli Lilly gibi Amerikan ilaç devleri de burada üretim tesisleri inşa etti. Madalyonun diğer yüzü ise küçük İrlanda'nın (5 milyon nüfus) GSYİH'sinin çok uluslu şirketlere aşırı bağımlı hale gelmesi oldu. Bu nedenle, ilk çeyrekte kaydedilen düşüş temel olarak bu şirketlerin geçen yıla kıyasla faaliyetlerindeki gerilemeden kaynaklanıyor.

2025'in başında, İrlanda'da bulunan ilaç şirketleri, Donald Trump'ın kararlaştırdığı gümrük vergileri öncesinde ABD'ye çok büyük miktarlarda ilaç ihraç etmişti. Sonuç olarak, ülkenin GSYİH'si 2025'in ilk çeyreğinde %7,4 oranında sıçramıştı. Aynı olgu, 2024'ün üçüncü çeyreğinde de %6,1'lik bir sıçramayla gözlemlenmişti. Bu dönemlerde İrlandalı hanelerin tüketiminde ani bir patlama yaşanmadı; sadece çok uluslu şirketlerin ihracatında, özellikle ilaç sektöründe ve üretimi şişiren maddi olmayan varlıklar (patentler, fikri mülkiyet) üzerindeki işlemlerde bir sıçrama oldu. Amerika'ya yapılan ihracatın değeri o zamandan beri belirgin şekilde azaldı.