IEA, Hürmüz Boğazı'ndaki Durumun Kötüleşmesi Sonrası Petrol Arzından Endişeli

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Hürmüz Boğazı çevresindeki durumun kötüleşmesinin petrol arz güvenliğine ilişkin endişeleri ve piyasa görünümüne dair belirsizliği artırdığını belirtti. Ancak Birol, bu endişeleri hafifletecek 'amorti edici faktörlerin' varlığından da memnuniyet duyduğunu ifade etti.

Bu faktörler arasında Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin Hürmüz Boğazı dışındaki alternatif yollardan petrol sevk etme çabaları, başta ABD, Brezilya, Venezuela ve Kazakistan olmak üzere diğer üreticilerin ihracatını artırması ve Çin'in ithalatını azaltma çabaları yer alıyor. Paris merkezli ajans, Çin'in ham petrol ithalatını savaş öncesi seviyelere kıyasla yaklaşık %50 oranında azaltarak piyasaların istikrara kavuşmasında önemli bir rol oynadığını vurguladı.

1974 yılında kurulan ve küresel enerji güvenliğini sağlamakla görevli olan IEA'nın 30 üyesi (Almanya, Avustralya, Avusturya, Belçika, Kanada, Fransa, İtalya, Japonya, Meksika, Türkiye, ABD vb.) Mart ayında Orta Doğu'daki savaşın yol açtığı krizi hafifletmek için 400 milyon varil petrol serbest bırakma kararı almıştı. IEA Salı günü yaptığı açıklamada, 'IEA üyeleri tarafından yaklaşık 290 milyon varil serbest bırakıldı ve daha fazlası piyasaya ulaşmaya devam ediyor' dedi.

Ajans, üyelerinin halen 'önemli' miktarda acil durum stoku bulundurduğunu ve bunun 'devletler tarafından tutulan 1 milyar varilden fazlasını' içerdiğini belirtti. Mart ayındaki stratejik stok kullanımı, IEA tarihindeki altıncı ve en büyük müdahale oldu. IEA, Hürmüz Boğazı'nın 'tam ve koşulsuz' olarak yeniden açılmasının 'küresel enerji güvenliğinde daha fazla bozulmayı önlemek için hayati önem taşıdığını' yineledi.

Fatih Birol ayrıca, rafineri kapasitesinin ham petrol teslimatları kadar artmadığına dikkat çekerek, 'bunun anlamı, başta dizel ve benzin olmak üzere rafine ürün piyasalarının ham petrol piyasalarına kıyasla belirgin şekilde daha sıkışık olduğu' ve bunun pompa fiyatlarına yansıdığını söyledi.