Zeytinyağı Krizi Sona Erdi: Piyasa Dengeleniyor, Fiyatlar Düşüyor

Üretimdeki toparlanma, zeytinyağı fiyatlarında son aylarda belirgin bir düşüşe yol açtı. Bu iyileşme, küresel talebi canlandırıyor. Zeytinyağı sektörü toparlanıyor ve tüketiciler için fiyatlar düşüyor. Arzı azaltarak fiyatları 2022-2024 arasında en yüksek seviyelere çıkaran şiddetli kuraklık döneminin ardından üretim yeniden canlandı.

Dünya üretiminin yaklaşık %40'ını karşılayan en büyük üretici İspanya'da, son hasatın 1,3 milyon ton olduğu tahmin ediliyor. Bu rakam, son dört kampanyanın ortalamasına göre %17'lik net bir artış anlamına geliyor. İspanya'da sızma zeytinyağının toptan fiyatı, Ocak 2024'teki 9 avronun üzerindeki seviyeden bugün kilogram başına yaklaşık 4 avroya geriledi.

Küresel ölçekte de üretimin kriz yıllarına kıyasla çok daha yüksek olması bekleniyor ve bu da tüketiciler için fiyat düşüşünü destekliyor. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), 2025 sonu itibarıyla bu yıl zeytinyağı ticaretinde rekor seviyeye ulaşılabileceğini öngörüyordu. Geçen yılın sonunda, dünyanın en büyük üreticisi İspanya'da toptan fiyatlar, arzın toparlanması sayesinde Ocak 2024'teki zirveye kıyasla yarıdan fazla düşmüştü. Aynı eğilim Yunanistan'da da gözlemlendi.

Tunus'taki bol yağışlar, 400.000 tonun üzerinde rekor bir hasada olanak sağladı ve bu ülke, 2025/26 sezonunda dünya üretiminin %13'ünü karşılayarak ikinci büyük üretici konumuna gelebilir. Ancak tarımsal üretim, iklim değişikliğinden güçlü bir şekilde etkilenmeye devam ediyor. Avrupa Merkez Bankası'nın 2025 yılında yayımladığı bir araştırmaya göre, aşırı sıcaklıklar hasatları ve tedarik zincirlerini bozarak orta vadede gıda fiyatlarını ve enflasyonu artırma riski taşıyor.

Çalışma, özellikle zeytinyağı örneğine atıfta bulunarak, 2022 kuraklığı sırasında Avrupa'da gıda enflasyonunun yaklaşık 0,7 puan arttığını tahmin ediyor. Frankfurt merkezli kurum, iklim değişikliğine bağlı bu fiyat artışı olgusunun gelecekte daha da büyüyebileceğini ve enflasyon seviyelerini tahmin etme görevini zorlaştırabileceğini belirtiyor.