Çin O Kadar Çok Domuz Üretiyor ki Gökdelenlerde Depoluyor: Ama Sorun Şu ki Çinliler Tavuk Yemeye Başladı ve Fiyatlar Çöküyor (Çin'deki Dengesizliklerin Göstergesi)

Çin'de domuz yetiştiriciliği artık kârlı değil. Son aylarda fiyatlar o kadar düştü ki satışlar zararına yapılıyor. Çin tarımı konusunda uzmanlaşmış Sitonia Consulting'in kurucusu Darin Friedrichs, BFM Business'a yaptığı açıklamada, 'Mevcut fiyatlarla yetkililer hayvan başına 399 yuan (yaklaşık 51 euro) zarar tahmin ediyor' dedi. Nisan ayında kilo fiyatı 16 yılın en düşük seviyesine geriledi. Mayıs ayında hafif bir toparlanma olsa da, özellikle Orta Doğu'daki savaşın üretim maliyetlerini artırmasıyla durum önemli ölçüde iyileşmedi.

Bu düşüş eğilimi yetkililer için bir baş ağrısı. Çok tüketilen domuz, fiyat endeksi hesaplamasında büyük ağırlığa sahip, ancak bu ağırlık yıl başında toplamın %2,9'undan %1,9'una düşürüldü. Oysa Pekin, 2023'ten bu yana ülkeyi etkisi altına alan genel fiyat düşüşü eğilimini durdurmak için aylardır çaba harcıyor.

Domuz sektörü Çin'de tek başına bir vaka değil; hane halkı tüketimi, dünyanın ikinci büyük ekonomisinin dev endüstriyel kapasitelerinin üretimini emmeye yetmiyor. Merkezi hükümet tarafından kitlesel üretime teşvik edilen şirketler, marjları ve fiyatları aşağı çeken yoğun bir rekabet içinde. Çinliler buna 'neijuan' (içe kıvrılma) diyor. Domuz fiyatları bunun bir örneği.

Anlamak için 2018'e dönmek gerekiyor. Afrika domuz vebası Avrupa ve Rusya'yı vurduktan sonra Çin'in kuzeyindeki küçük çiftliklerde görülmeye başlandı. İnsanlara bulaşmayan ancak oldukça bulaşıcı olan virüs hızla tüm ülkeye yayıldı ve yetkilileri kitlesel itlafa zorladı. Birkaç ay içinde hayvan varlığının %40'ı yok oldu ve dünyanın en büyük üreticisi ve tüketicisi yabancı ülkelerden ithalata yöneldi. Bu süreçte küresel fiyatlar fırladı. Ardından yetkililer üretimi canlandırmak için büyük çaba harcadı. Hükümet, domuz çiftliklerine verilen kredilerde faiz sübvansiyonu sağladı, yeni tesisler için arazi erişimini garanti altına aldı ve sigorta kapsamını genişletti.