Klima nasıl çalışır ve vücudunuzu nasıl etkiler?
Görsel: Al Jazeera
Yaz geldi ve Kuzey Yarımküre'de sıcaklıklar yükseliyor; dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 90'ı bu bölgede yaşıyor. Sıcaklık, insanları rahat etmek için klimalara yöneltiyor. Klimalar aşırı sıcaktan kurtulmayı sağlarken, aynı zamanda havadaki nemi alarak cilt kuruluğuna ve tahrişe neden olabiliyor. Bu görsel açıklamada Al Jazeera, klimaların nasıl çalıştığını, sağlığınıza ne gibi etkileri olabileceğini ve serin kalırken kendinizi korumak için pratik ipuçlarını ele alıyor.
Klimalar, iç ortam havasındaki ısıyı ve nemi alarak dışarı atar. Süreç, iç ünitenin sıcak havayı çekip soğuk evaporatör bobinlerinin üzerinden geçirmesiyle başlar. Bobinlerin içinde sıvı soğutucu akışkan ısıyı emer, buharlaşarak gaza dönüşür ve havayı soğutur. Bir fan, soğutulmuş havayı tekrar odaya üfler. Artık sıcak olan soğutucu akışkan gazı dış üniteye gider ve burada bir kondenser bobini aracılığıyla ısıyı serbest bırakarak tekrar sıvıya dönüşür. Sıvı soğutucu akışkan, döngüyü tekrarlamak için iç üniteye geri döner.
Modern klimanın icadı genellikle Amerikalı mühendis Willis Carrier'a atfedilir. Carrier, 1902'de New York'taki bir matbaa tesisi için soğutulmuş bobinler kullanarak bir nem kontrol sistemi tasarladı. 1931'de pencere tipi üniteler piyasaya çıktı ve II. Dünya Savaşı'ndan sonra seri üretim, klimaları evlere ve ofislere taşıdı. 1990'lara gelindiğinde, artan çevresel kaygılar ozon tabakasına zarar veren kloroflorokarbonların (CFC'ler) aşamalı olarak kullanımdan kaldırılmasına ve yerine hidroflorokarbonların (HFC'ler) kullanılmasına yol açtı. 2010'larda ise R-32 gibi daha yeni soğutucu akışkanlar kullanılmaya başlandı.
Klimaların sağlık üzerindeki etkileri arasında cilt kuruluğu, göz tahrişi ve solunum yolu sorunları yer alabilir. Ayrıca, klimaların filtreleri düzenli temizlenmezse bakteri ve mantar üreyebilir. Bu yaz rahat etmek için klimanızı 24-26°C arasında ayarlayın, nemlendirici kullanın ve bol su için. Ayrıca, klimanın doğrudan size üflememesine dikkat edin ve filtreleri sık sık temizleyin.