Fransa'yı Yapay Zeka Devi Yapmayı Hedefleyen 'Prometheus Operasyonu': 700 Milyar Dolarlık Plan

Fransa, yapay zeka yarışını kenardan izlemeye ve Amerikan modellerine bağımlı hale gelmeye mahkum değil. Etkili dergi Le Grand Continent'te 8 Temmuz'da yayınlanan ayrıntılı bir plana göre, Fransa'nın kendi ileri düzey yapay zeka laboratuvarını kurması mümkün. Planın yazarları, Fransa'nın Çin ve ABD'den sonra 'yapay zekanın sınırında üçüncü ülke olmak için en iyi konumda' olduğunu savunuyor.

Plan, Énarque Tristan Claret-Trentelivres, üst düzey memur Raphaël Doan ve mühendisler Aymeric Roucher ile Victor Storchan tarafından cumhurbaşkanlığı adaylarının dikkatine sunuldu. Yazarlar, Fransa'nın bol ve büyük ölçüde karbonsuz elektrik üretimine sahip olmasının yanı sıra, 'yeterli ekonomik kritik kütle, ulusal düzeyde yapay zeka alanında yetkinlik tabanı, ABD'ye karşı dayanılmaz baskılara maruz kalmayacak stratejik özerklik ve uluslararası yapay zeka yetenek havuzuna güvenilir erişim' gibi avantajlara sahip olduğunu belirtiyor.

Ancak şans vermek, geçen yıl Donald Trump'ın ABD'de duyurduğu Stargate projesiyle aynı büyüklükte devasa bir mali çaba gerektiriyor. 'Prometheus Operasyonu' adı verilen plan, üç yıl boyunca 700 milyar dolar (mevcut döviz kuruyla 620 milyar euro) olarak tahmin ediliyor. Bu, üçüncü yılda Fransa'nın gayri safi yurtiçi hasılasının %8'ine denk geliyor. Önemli bir kısmı kamu fonlarından sağlanacak (GSYİH'nın yaklaşık %1,5'i, yani yılda yaklaşık 45 milyar euro).

Bu yatırım çabası, örneğin on yıldan fazla askeri harcamaya eşdeğer (bu yıl emekli maaşları hariç Ordu bütçesi yaklaşık 60 milyar euro) ve nükleer programdan bu yana en iddialı program olacak. Devasa boyutu, 'stratejik bağımsızlık' gerekçeleriyle savunuluyor. ABD hükümetinin haziran ortasında en iyi yapay zeka modellerine yabancı kullanıcıların erişimini kısıtlama kararı, Avrupa ülkelerinin bu alandaki büyük bağımlılığını hatırlatıyor.

'Prometheus Operasyonu', Fransa'yı OpenAI (ChatGPT) ve Anthropic (Claude) gibi en iyi Amerikan şirketleriyle rekabet edebilecek bir 'sınır yapay zeka laboratuvarı' ile donatmayı hedefliyor. Teknik olarak yazarlar, bu laboratuvarın en son teknoloji modeller geliştirmesini ve uluslararası yetenekleri çekmesini öngörüyor.