Ebola ile Mücadelede Tarihsel Güvensizlik ve Dezenformasyon Engeli

Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin (DRC) doğusunda, Ebola salgınıyla mücadele eden sağlık çalışanları ve sivil toplum kuruluşları ikinci bir belayla karşı karşıya: dezenformasyon. Bu durumun ciddi sonuçları - tedavide gecikme, bakım reddi ve saldırılar - virüsün yok edilmesini engelliyor. Uzun örgülü saçlı bir kadın, kameraya İngilizce olarak 'Burada Ebola yok, herkes hayatının en güzel günlerini yaşıyor' diyerek, kendisinin DRC'de bulunduğunu iddia ediyor. 'Ebola'nın olduğu tek yer sosyal medya ve uluslararası medya' diye ekliyor. 41.000'den fazla beğeni alan bir X gönderisinde yer alan bu video, ülkede yüzlerce doğrulanmış ölüme yol açan salgın etrafındaki büyük dezenformasyonun sadece bir örneği.

Kamerunlu epidemiyolog doktor Hemes Nkwa, Covid-19'da olduğu gibi 'hastalığın varlığının sorgulanması, sağlık otoritelerine yönelik suçlamalar ve onaylanmamış tedavilerin teşvik edilmesi' gibi durumlarla karşılaşıldığını belirtiyor. Çevrimiçi ortamda olduğu kadar köy meydanlarında da bazıları ani ölümleri büyücülükle açıklarken, diğerleri hastalığın Kongo hükümeti veya STK'ların yabancı mali yardım çekmesi için tamamen uydurulduğuna inanıyor. ActionAid STK'sı, salgından en çok etkilenen doğu bölgesi Ituri'de her üç kişiden birinin Ebola'nın varlığına inanmadığını tahmin ediyor.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, 5 Haziran'da yaptığı uyarıda, 'Bu dezenformasyon neredeyse virüsün kendisi kadar tehlikeli ve aynı hızla yayılıyor' dedi. Çünkü dezenformasyon, sağlık müdahalesini ciddi şekilde engelliyor. ActionAid'in DRC sorumlusu Saani Yakubu, birçok hastanın hastaneye geç başvurmasına neden olduğunu açıklıyor. Güvensizlik ve inkar, ailelerin bilgi vermemesi ve sağlık çalışanlarının bölgeye gitme korkusu nedeniyle evdeki temaslı takibini de engelliyor.

Alima derneğinden Mamadou Kaba Barry, dezenformasyonun STK ve hükümet çalışanları üzerinde 'ciddi sonuçları' olduğunu, görevleri sırasında bazen saldırıya uğradıklarını belirtiyor. Alima'ya ait iki çadır, 21 Mayıs'ta Ituri'deki Rwampara hastanesinde, bir hasta yakınının cesedi almak istemesi nedeniyle ateşe verildi.