Web'in yaratıcısı Tim Berners-Lee, yapay zeka devlerine karşı kullanıcı verilerini korumak için harekete geçti

Yapay zekanın (YZ) yükselişi karşısında, 1989'da Web'in başlıca mucidi Tim Berners-Lee, AFP'ye verdiği bir röportajda internetin ilk günlerindeki 'değerleri koruma' çağrısı yapıyor ve kullanıcıların sektör devlerine gönderilen kişisel verileri filtrelemesine olanak tanımak istiyor.

1989'da Britanyalı fizikçi ve bilgisayar bilimci, dünyanın her yerindeki bilim insanlarının verilere erişmesini sağlayacak bir bilgi paylaşım sistemi hayal etmişti. O zamanlar Cenevre yakınlarındaki CERN'de (Avrupa Nükleer Araştırma Örgütü) çalışan Berners-Lee, bu yeni ağa World Wide Web (WWW) adını vermişti.

Berners-Lee, 'YZ modelleri internette yeni ve farklı bir katman oluşturuyor' diyor. 'Web'in eğitim için çok miktarda veri içermesinden yararlanıyorlar.' Bu yeniliği 'heyecan verici' bulmakla birlikte, düzenlenmesi gerektiğini vurguluyor. Özellikle web'in W3C (World Wide Web Konsorsiyumu) gibi bir standardizasyon kuruluşuna sahip olduğunu, ancak YZ'nin eşdeğer bir işbirliği organına sahip olmadığını belirtiyor.

1990 ve 1991'de Berners-Lee, ilk web tarayıcısını oluşturan programı yazarak bugünkü web'in pratik temellerini attı. Bu süreçte URL (Tekdüzen Kaynak Bulucu), HTTP (Köprü Metni Aktarım Protokolü) ve HTML (web sayfaları oluşturmak için bilgisayar dili) kavramlarını icat etti. Bu ağı açık bir alan haline getirmeye kararlı olan Berners-Lee, programını patentlemedi ve herkesin kullanımına ücretsiz sundu; bu da yaygınlaşmasına katkıda bulundu.

Kişisel verilerin YZ modelleri tarafından kullanılması, özellikle Avrupa ve ABD'de yetkilileri endişelendirirken, Berners-Lee birkaç yıldır veri korumayı ana hedefi haline getirdi. 2018'de kurduğu Inrupt girişimiyle, ChatGPT veya Gemini gibi büyük dil modellerinin (LLM) ortaya çıkmasından önce bile, veri sahipliği koşullarını değiştiren yeni bir standart olan 'Solid' üzerinde çalışıyordu. Fikir, kullanıcıların kişisel bilgilerinin kontrolünü elinde tutmasını sağlamak için PODS (Kişisel Çevrimiçi Veri Depoları) sistemi kullanmaktır.