world

Veba – Orta Çağ'daki Kadar Tehlikeli

Veba – Orta Çağ'daki Kadar Tehlikeli Görsel: Deutsche Welle
Deutsche Welle 2026-07-13
Veba, tarihten bildiğimiz bir hastalık olsa da Madagaskar veya ABD'de hâlâ görülüyor. Ve tehlikesi azalmış değil. Ancak bir pandemiden korkmamıza gerek yok.

Paul Gaylord'un fark ettiği ilk belirtiler grip gibiydi. İki gün önce, kedisi tarafından ısırılmıştı ve kedi belirgin şekilde hastaydı. Kedi tırmığı hastalığına karşı antibiyotik aldı ancak ilaçlar işe yaramadı. Gaylord'un durumu kötüleşti, yoğun bakıma alındı ve sonunda komaya girdi. Ne grip ne de kedi hastalığı vardı; Gaylord vebaya yakalanmıştı. Bu hastalık, daha çok Orta Çağ'la ve modern ABD'nin Oregon eyaletiyle değil, ilişkilendirilir.

Spesifik olmayan semptomlar ve vebanın artık nadir görülmesi bir sorundur. Çünkü hastalığın kendisi öldürücü gücünden hiçbir şey kaybetmemiştir. Gaylord, 2014 yılında Guardian gazetesinde yayınlanan hikayesinde, ancak kurtulabildiğini anlatır. Vebaya, Yersinia pestis bakterisi neden olur. Bu bakteri, insan vücuduna farklı yollardan girip hızla çoğalabilir. Çeşitli organların dokularına zarar verir, kanamalara yol açar ve tedavi edilmezse neredeyse yüzde yüz ölümle sonuçlanır.

En yaygın formu hıyarcıklı vebadır. Burada pireler vektör görevi görür. Yersinia pestis ile enfekte bir kemirgeni ısıran pire, daha sonra bir insanı ısırdığında bakteriyi bulaştırabilir. Bakteri lenf düğümlerinde çoğalır ve ağrılı şişliklere neden olur.