Ruslar nakit çekmek için bankamatiklere akın ediyor: Rekor seviyede para çekiliyor

Bir zamanlar elektronik ödemelerin şampiyonu olan Rusya, mobil internet kesintileri, ekonomik yavaşlama ve vergi artışlarının etkisiyle nakit çekimlerinde patlama yaşıyor. Ruslar yeniden nakit ödemeye yöneliyor. Oysa ülke, dünyada bozuk para ve banknotları en radikal şekilde terk edenlerden biriydi. Rusya Merkez Bankası'na göre, 2026 yılı başında ticari işlemlerin yaklaşık %89'u nakitsiz gerçekleştiriliyordu. Karşılaştırma yapmak gerekirse, bu oran Fransa'da sadece %57. Ancak son aylarda Rus yetkililer, nakit kullanımında çarpıcı bir artış gözlemliyor; yılbaşından bu yana banknot çekimleri patlama yaptı.

BBC'nin analiz ettiği Rusya Merkez Bankası verilerine göre, yılbaşından bu yana dolaşıma 1,56 trilyon ruble (yaklaşık 18 milyar euro) eklendi. Bu, Covid salgınından bu yana aynı dönemde kaydedilen en büyük artış. Bu yükseliş, Eylül 2022'de Vladimir Putin'in kısmi seferberlik ilanı veya Haziran 2023'te Wagner Grubu'nun isyanı gibi, daha önce bankamatiklere hücuma yol açan gerilim dönemlerini hatırlatıyor. Ancak bu kez olguyu besleyen yeni bir faktör var.

Ukrayna insansız hava aracı saldırılarının yoğunlaşması karşısında Kremlin, birçok bölgede mobil internet erişimini düzenli olarak kesiyor. Bu önlem, cihazların yönlendirme sistemlerini bozmayı amaçlıyor ancak birçok mağazada ödeme terminallerinin çalışmasını da engelliyor. Bu kesintiler, internet kısıtlamalarının artırıldığı Mayıs ayındaki Zafer Günü kutlamalarında özellikle belirgindi. Moskova'da yaşayan Anton, talebin o kadar yüksek olduğunu ve bir kadının bankamatikten bankamatiğe koşarak hâlâ banknotu olan birini aradığını gördüğünü anlatıyor.

Nakde bu dönüş, Rus ekonomisinin yavaşladığı bir döneme denk geliyor. Devlet gelirlerinin yaklaşık dörtte birini oluşturan hidrokarbon ihracatının sağladığı desteğe rağmen, beklentiler kötüleşiyor. Rusya Ekonomi Bakanlığı, 2026'da GSYİH büyümesinin yalnızca %0,4 olacağını öngörüyor; bu, 2022'den bu yana en düşük oran olacak. Ülke, Ukrayna savaşıyla bağlantılı Avrupa yaptırımlarının ve ekonominin daralmasının etkilerini hissediyor.